صفحه اولآموزش معارف قرآن کریمدرس اول: ...................................در پیشگاه قرآن

درس اول: ...................................در پیشگاه قرآن

در این درس آشنا می شویم با:

1.اهمیت و ارزش قرآن کریم

2.نقش قرآن در پاسخ به بنیادی ترین پرسشهای انسان

3.محور های چهار گانه هدایت قرآن(با توجه به آیه 15 و 16 سوره مائده)

4.نقش قرآن کریم در خیر و سعادت فردی و اجتماعی انسان

5.شیوه ارتباط و انس با قرآن کریم برای دستیابی به آثار تربیتی آن

آیات درس را قرائت کنید.

سوره یونس آیه 57

سوره مائده آیه 15 و 16

سوره انعام آیه 104

سوره إسراء آیه 9 و 10

سوره ص آیه 29

به کمک معنای کلمات زیر، آیات درس را ترجمه کنید.

أبصَرَ : بصیرت یافت ، بینا شد

عَمِیَ : کور شد ، کوردل شد

أَقوَمَ : استوار ترین  ،  درست ترین

أَعتَدنَا : آماده ساختیم

لِیَدَبَّرُوا : تا تدبر کنند  ،  تا بیندیشند

 

کتاب زنده

آن کتاب زنــده قرآن کریــــــــم            حکمــت او لا یزال اسـت و قویم

نسخه اســـــرار تکوین حیــــات            بی ثــــــبات از قوتش گیرد ثبات

نوع انســـان را پیــــام آخــــرین            حامل او رحـــــمة للعــــــــالمین

رهزنان از حفظ او رهبــــر شدند            از کتابــی صاحــــب دفتر شدند

تا دلش از گرمی قــــرآن تپیـــــد            موج بی تابــش  چو گوهـر آرمید

گر تو می خواهی مسلمان زیستن          نیست ممکن جز به قرآن زیستن

اقبال لاهوری

 

بیان آیات

     قرآن کریم والاترین هدیه الهی بر انسان است.این هدیه آسمانی،در جامعه انسانی انقلابی بزرگ به ارمغان  می آورد.به گواهی تاریخ، پیش از رسالت پیامبر  اسلام (ص) و نزول قرآن، جوامع بشری در جهل و خرافه به سر می بردند و در گرداب شرک غوطه ور بودند.

     نزول قرآن در حجاز و دیگر سرزمینها،نور حقیقت را جلوه گر ساخت و ظلمتها را زدود، میزان عدالت را به جامعه انسانی ارزانی داشت و طریق رستگاری را بدانها آموخت و در راستای بندگی خدا با روشن نمودن مسیر ایمان راستین و عمل صالح، راه فلاح و رستگاری را به انسان نشان داد.

     در عظمت قرآن کریم و جایگاه بلند آن، همین بس که قرآن  پایان بخش کتاب های آسمانی و کلام آخر الهی و حجت جاویدان خدای رحمان،تا بر پایی قیامت، بر همه جهانیان است؛و کی از دو یادگار رسول گرامی اسلامی می باشد که آن حضرت،رستگاری و هدایت را در سایه تمسک به آن دو تضمین نموده اند.

     خدای سبحان در آیات بسیاری،قرآن را معرفی کرده و درباره آن نکات روشنگری را بیان فرموده است.اینک به پاره از این نکات  که در آیات درس آمده است، توجه می کنیم.

الف:قران کریم نور است و روشنگر حقایق

قَد جَاءَکُم مِنَ الله نُورٌ وَ کِتاَبٌ مُبِینٌ(مائده 15)            

     این کتاب و نور الهی بر پیامبر اکرم(ص) نازل شده، تا مردم را از ظلمتها برهاند و آنان را به سوی نور بخواند [سوره ابراهیم،آیه 1]. قرآن کریم با هدایت و روشنگری خود مهمترین مسائل و نگرانی ها انسان را، که در تاریخ حیات خود  با ان مواجه بوده است،مورد بررسی قرار می دهد و آن گونه به بیان حقایق می پردازد که  رهروان و دلدادگان به حقیقت را به حق واصل می گرداند و به آرامش دل می رساند.قرآن به شیوه های گوناگون،با مخاطب قرار دادن عقل و فطرت پاک انسانی، عمیق ترین پرسشهای جاودانه بشری را پاسخ داده است،پرسشهایی که از وراء تمامی عنصر ها و نسلها همواره اندیشه بلند این موجود خاکی را به خود مشغول دانسته، و نردبان  کمال خویش را در دستیابی به پاسخ صحیح بدان می جسته است.به عنوان نمونه اسنان همیشه در این اندیشه بوده است که:

1.منشاء جهان و پدیده های آن و به ویژه انسان چیست و چرا این دستگاه عظیم آفرینش، با این همه  نظم و دقت پدیدار گشته است؟

2.چه عقل و حکمتی،اداره جهان را بر عهده دارد که این چنین شگفت انگیز و هماهنگ است؟و در این راستا چه هدفی دنبال می شود؟

3.آفرینش انسان از کجا و چگونه آغاز شده  است و سر انجام حیات انسان چیست؟

4.انسان پس از مرگ چه سر نوشتی خواهد داشت؟و چگونه از حساتی جاودانه برخوردار است؟

5.رستگاری انسان در چیست؟آیا تنها بهره وری های مادی و لذائذ جسمانی می تواند سعاددت بخش انسان باشد و با این که سعادت انسان در گرو امور دیگری است؟آن امور چیست؟

6.آیا انسان در این مجموعه سراسر منظم و حساب شده،در پیشگاه خالق مسئولیتی بر عهده دارد؟اگر چنین است این مسئولیت چیست؟

7.انسان در برقراری حق و عدالت،عفت و طهارت در اجتماع و در ارتباط با خویشتن، چه باید انجام بدهد؟و نسبت به غرائز و امیال خویش چه وظیفه ای دارد؟

     انسان در برابر این پرسش های بنیادی و سرنوشت ساز،بدون رهنمود وحی الهی به هر سو که رو کند و به هر ریسمان که در آویزد،جز وحشت و سرگردانی اورا نصیبی نیست،و به قول حافظ:

از هر طرف که رفتم جز وحشتم نیفزود          زنهار ازین بیابان وین راه بی نهایت

     قرآن کلام روشنی بخش خدای رحمان،با عالی ترین بیان، و در زیبا ترین صورت،پرده از چهره حقیقت بر    می دارد  تا هر انسان جویای حق را به ساحل امن و یقین برساند.از این رو،قرآن«نور»است که راه حق را برای پویندگان آشکار ساخته و «روشنگر»است که حق را از باطل و رستگاری را از زیانمندی و تباهی باز می شناساند.

ب:قرآن کریم کتاب هدایت است.

یَهدِی بِهِ الله مَنِ اتَّبعَ رِضوَانَهُ سُبُلَ السَّلامِ(مائده 16)

     قرآن کتاب هدایت انسان است،هدایت به تمامی راههای خیر و سلامت،سلامت و سعادت دنیا و آخرت.قرآن در انی آیه شریفه،چهار محور هدایت را نشان داده است:

1.هدایت کننده،که خدای رحمان است.(یهَدیِ بِه الله).

2.وسیله هدایت،که قرآن است.(یَهدِی بِه).

3.هدایت شونده،و آن،کسی است که در پی رضوان و خشنودی خداوند باشد.(مَنِ اتَّبعَ رِضوَانَه).

4.مقصود هدایت،که دستیابی به راههای سلامت است.(سُبلُ السَّلامِ).

     پس خدای رحمان چشم هر انسانی را که با قرآن سر به راز دارد و در جستجوی رضایت و خشنودی خداوند است،به رههای امن و سلام  می گشاید و در طول زندگی راه حق را بدو می نمایاند و او را از گمراهی می رهاند.

ج:قرآن کریم مبارک است و رحمت.

کِتَابٌ أَنزَلنَاهُ إِلیَکَ مُبَارَکُ(ص29)

     واژه«مبارک»و«برکت»در قرآن کریم،بیشتر درباره خیرات و برکات زندگی و ابادانی به کار رفته است[مانند آیه 18 سوره نباء و آیه 1 سوره إسراء]؛قرآن نیز «مبارک» نامیده شده است. پس هر کجا جلوه ای از قرآن باشد،آنجا برکات الهی خواهد بود و گذشته از آثار هدایتی و معنوی،قرآن کریم با خود برکات ظاهری  را نیز به ارمغان خواهد آورد.پس هر گاه مسلمانان توجه بیشتری به قرآن داشته باشند،رحمت فزونتری از ناحیه خدای سبحان بر آنان نازل خواهد گشت،چنانکه در آغاز تاریخ اسلام چنین بود،برکت قرآن برای مسلمانان تا بدان حد بود که سیادت و سربلندی ظاهری و باطنی را بر آنان ارزانی داشت.

     در عصر حاضر نیز به دنبال بازگشت مسلمانان به قرآن و توجه به نقش حیاتی آن در تأمین سعادت انسان،شاهد تحولی عزت آفرین در جوامع اسلامی هستیم.

     در احادیث می خوانیم:

     «هر کس کارهای خود را با قرآن پیوند دهد، خداوند مصونش دارد؛هر کس به قرآن تمسک جوید خدایش حفظ فرماید؛و هر کس از قرآن شفا خواهد درمان یابد.»[بحارج89ص31حدیث34،از سخنان رسول اکرم(ص)]

     «خانه ای را که بنده مسلمان در آن قرآن بخواند،فرشتگان آسمان به یکدیگر نشان دهند،آنچنان که ساکنان دنیا ستاره درخشانی را به یکدیگر نشان دهند.»[اصول کافی،کتاب فضل قرآن،از سخنان امام صادق(ع)]

     «خداوند قلبی را که ظرف قرآن باشد عذاب نخواهد کرد»[بحارج89ص19،از سخنان امیر الؤمنین(ع)]

د:قرآن کریم شفا و درمان است.

     قرآن کریم شفا بخش درد های دل انسان است.هر دلی که با قرآن بپیوندد از پلیدیها دور گردد،قلبی که با قرآن انس گیرد نورانی شود و از آلودگیها برهد،آن کس که به قرآن دل سپارد از بدیها دل بر کند و از کینه توزی،حسد،کبر،خود خواهی،حرس و مال دوستی و از هر صفت ناپسندی پاک شود.

     برماست که برای بهر مندی هر چه بیشتر از نور،هدایت،موعظه،رحمت،برکت و شفای قرآن در حد توان با آن مأنوس شویم؛قرآن را تلاوت کنیم و بیاموزیم که چگونه آیات و عبارت آن را معنا کنیم؛با تدبر در آن اندیشه خود را بارور سازیم و پاسخ هر سؤال اساسی را از آن بخواهیم؛ذائقه خویش را از حلاوت قرآن بهره مند گردانیم و قلب و فکرمان را به این نور الهی بسپاریم تا به رستگاری عظیم نائل آییم.

صبح خیزی و طلامت طلبی چون حافظ                   هر چه کردم همه از دولت قرآن کردم

 

*پرسش

     1.چهار محور هدایت که در آیات درس آمده است،چیست؟

     2.نامها و صفتهایی که در آیات درس درباره قرآن آمده است،چه می باشد؟

     3.واژه «مبارک» در قرآن کریم بر کدام دسته از رحمتهای الهی دلالت بیشتری دارد؟

 

*پژوهش

     1.آیات63تا 75 سوره فرقان را مطالعه کنید و از ویژگی های بندگان خاص خداوند،پنج مورد را ذکر کنید.

2.از نامها و صفتهایی که در قرآن کریم برای خود این کتاب آمده است،پنج مورد را با مراجعه به آیات اول        سوره های یوسف،فرقان،ق،و آیه 69 سوره یس و آیه 77 سوره واقعه بنویسید.

 

 

 

نظر خود را اضافه کنید.

0
شرایط و قوانین.
  • هیچ نظری یافت نشد